ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರವು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವಿತರಣಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆ (Public Distribution System – PDS) ಅನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಪಾರದರ್ಶಕ, ಸುಗಮ ಮತ್ತು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಾಧಾರಿತಗೊಳಿಸುವ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಮಹತ್ವದ ಹೆಜ್ಜೆ ಇಟ್ಟಿದೆ. ಸಾಮಾನ್ಯ ನಾಗರಿಕರಿಗೆ ಸರಕಾರ ನೀಡುವ ಧಾನ್ಯ, ಸಕ್ಕರೆ, ಎಣ್ಣೆ ಮುಂತಾದ ಅವಶ್ಯಕ ಆಹಾರ ಪದಾರ್ಥಗಳನ್ನು ನ್ಯಾಯಬೆಲೆ ಅಂಗಡಿಗಳ ಮೂಲಕ ಸರಿಯಾದ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ತಲುಪಿಸುವುದು ಈ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಮೂಲ ಉದ್ದೇಶ. ಆದರೆ ಇತ್ತೀಚಿನ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಕಡೆಗಳಲ್ಲಿ ದಾಖಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಅಕ್ರಮ, ತೂಕದಲ್ಲಿ ಕೊರತೆ, ಕೃತಕ ವಿತರಣೆ ಮತ್ತು ಬಿಪಿಎಲ್ ಕಾರ್ಡ್ಗಳ ದುರುಪಯೋಗದ ಬಗ್ಗೆ ಹಲವಾರು ದೂರುಗಳು ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರದ ಗಮನಸೆಳೆದಿದ್ದವು.
ಈ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ನಾಗರಿಕ ಸರಬರಾಜು ಮತ್ತು ಗ್ರಾಹಕ ವ್ಯವಹಾರಗಳ ಇಲಾಖೆ ರಾಜ್ಯದಾದ್ಯಂತ ಹೊಸ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಾಧಾರಿತ ಮೊಬೈಲ್ ಆಪ್ ಪರಿಚಯಿಸಲು ಮುಂದಾಗಿದೆ. ಈ ಆಪ್ EPOS (Electronic Point of Sale) ಯಂತ್ರಗಳಲ್ಲಿರುವ ಈಗಿನ ಡೇಟಾ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯವಿಧಾನವನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಸುಧಾರಿಸಿ, ಎಲ್ಲಾ ರೇಷನ್ ಕಾರ್ಡ್ ದಾರರಿಗೆ ಮತ್ತು ನ್ಯಾಯಬೆಲೆ ಅಂಗಡಿ ಮಾಲೀಕರಿಗೆ ಸಮಾನವಾಗಿ ಉಪಯುಕ್ತವಾಗುವಂತೆ ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಈ ಹೊಸ ಆಪ್ ಮೂಲಕ ಸರಕಾರವು ಸೇವೆಗಳಲ್ಲಿ ಪಾರದರ್ಶಕತೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವುದಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ, ನಾಗರಿಕರಿಗೆ ನವೀಕೃತ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ತಕ್ಷಣ ನೀಡುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನೂ ಬಲಪಡಿಸಲು ಉದ್ದೇಶಿಸಿದೆ.
ರಾಜ್ಯದ ನ್ಯಾಯಬೆಲೆ ಅಂಗಡಿಗಳ ಸ್ಥಿತಿ ಮತ್ತು ಎದುರಾಗಿರುವ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು
ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಪ್ರಸ್ತುತ ಸುಮಾರು ೨೦ ಸಾವಿರಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ನ್ಯಾಯಬೆಲೆ ಅಂಗಡಿಗಳು ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿವೆ. ಈ ಅಂಗಡಿಗಳ ಮೂಲಕ ಲಕ್ಷಾಂತರ ಬಿಪಿಎಲ್, ಆನ್ಟಿಯೋದಯ ಮತ್ತು ಇತರ ಹಕ್ಕುಪತ್ರ ಹೊಂದಿರುವ ಕುಟುಂಬಗಳು ತಿಂಗಳುತಿಂಗಳು ಅಗತ್ಯವಿರುವ ಅಕ್ಕಿ, ಗೋಧಿ, ಸಕ್ಕರೆ ಮುಂತಾದ ಆಹಾರ ಪದಾರ್ಥಗಳನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಿವೆ.
ಆದರೆ ಕೆಲ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಕೆಳಗಿನ ರೀತಿಯ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು ಹೆಚ್ಚಾಗಿದ್ದವು:
- ತೂಕದಲ್ಲಿ ಅಕ್ರಮ ಕಡಿತ
- ವಿತರಣೆ ಬಿಲ್ಲಿನಲ್ಲಿ ಕೃತಕ ದಾಖಲೆ
- ಬಿಪಿಎಲ್ ಕಾರ್ಡ್ ಅಥವಾ ಆಧಾರ್ ಬಳಸಿ ಯಾವುದೇ ವಿತರಣೆ ಮಾಡದೇ ವಿತರಿಸಿದಂತೆ ತೋರಿಸುವ ಘಟನೆಗಳು
- ಗ್ರಾಹಕರಿಗೆ ಸರಿಯಾದ ಮಾಹಿತಿ ದೊರೆಯದಿರುವುದು
- ಸ್ಟಾಕ್ ಲೆಕ್ಕಪತ್ರದಲ್ಲಿ ಗೊಂದಲಗಳು
- ಅಂಗಡಿಗಳ ನಡುವಿನ ಹಂಚಿಕೆ ಮತ್ತು ನಿಜವಾದ ವಿತರಣೆ ನಡುವೆ ವ್ಯತ್ಯಾಸ
ಇಂತಹ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು азаматರಿಗೆ ತೊಂದರೆ ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ, ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ನೀಡಲಾಗುವ ಧಾನ್ಯದಲ್ಲಿ ನಷ್ಟವನ್ನೂಂಟುಮಾಡುತ್ತಿವೆ. ವಿಶೇಷವಾಗಿ ದೂರದ ಗ್ರಾಮೀಣ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಜಾಗೃತಿ ಕಡಿಮೆ ಇರುವ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಅಕ್ರಮಗಳು ಹೆಚ್ಚು ಕಂಡುಬರುತ್ತಿದ್ದವು.
ಈಸದೃಶ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಲು ಹಾಗೂ ಎಲ್ಲ ಕಡೆಗಳಲ್ಲೂ ಒಂದೇ ರೀತಿಯ ನಿಖರ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಲು ಸರಕಾರ ಹೊಸ ಆಪ್ ಅಗತ್ಯವಿದೆ ಎಂದು ಕಂಡುಬಂದಿದೆ.
ಹೊಸ ಮೊಬೈಲ್ ಆಪ್ — ಪಾರದರ್ಶಕತೆಗೆ ಹೊಸ ಮೈಲುಗಲ್ಲು
ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರದ ಯೋಜನೆಯ ಈ ಹೊಸ ಆಪ್ ತಾಂತ್ರಿಕವಾಗಿ ಅನೇಕ ಸುಧಾರಣೆಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. EPOS ಯಂತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಈಗಾಗಲೇ ಇರುವ ಡೇಟಾವನ್ನು ಈ ಅಪ್ಲಿಕೇಷನ್ ನೇರವಾಗಿ ಓದುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಹೊಂದಿದೆ. ಇದಲ್ಲದೆ, ಇದರಲ್ಲಿ ಹೊಸ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಗಳಾದ:
- ಬಯೋಮೆಟ್ರಿಕ್ ದೃಢೀಕರಣ
- ಬಾರ್ಕೋಡ್ ಸ್ಕ್ಯಾನಿಂಗ್
- ಜಿಪಿಎಸ್ ಆಧಾರಿತ ಸ್ಥಳ ಪರಿಶೀಲನೆ
- ತಕ್ಷಣದ ಡೇಟಾ ಅಪ್ಲೋಡ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆ
- ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ವರ್ಗೆ ನೇರ ಸಂಪರ್ಕ
ಈ ಎಲ್ಲಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಒಂದೇ ವೇದಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಸಂಯೋಜಿಸಲಾಗಿದೆ.
ನ್ಯಾಯಬೆಲೆ ಅಂಗಡಿಯಲ್ಲಿ ಯಾವಾಗ ಯಾವ ಗ್ರಾಹಕನಿಗೆ ಎಷ್ಟು ಪ್ರಮಾಣದ ಧಾನ್ಯ ವಿತರಿಸಲಾಯಿತು ಎಂಬ ವಿವರ ತಕ್ಷಣ ಆಪ್ನಲ್ಲಿ ಪ್ರದರ್ಶಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದರಿಂದ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ವರ್ನಲ್ಲಿ ರಿಯಲ್ಟೈಮ್ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ನಿಗಾ ವಹಿಸಿ, ಅಕ್ರಮ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವದೆಯೇ ಎಂಬುದನ್ನು ತಕ್ಷಣ ಪರಿಶೀಲಿಸಬಹುದು.
ಅಂಗಡಿ ಮಾಲೀಕರಿಗೆ ದೊರೆಯುವ ಸೌಲಭ್ಯಗಳು
ನ್ಯಾಯಬೆಲೆ ಅಂಗಡಿ ಮಾಲೀಕರಿಗೂ ಈ ಆಪ್ ದೊಡ್ಡ ಸಹಾಯವಾಗಲಿದೆ. ಹಿಂದೆ ಕೆಲವು ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಹಸ್ತಚಾಲಿತ ಲೆಕ್ಕಪತ್ರ, ನವೀಕರಣದ ತಡ, EPOS ಯಂತ್ರದಲ್ಲಿ ಸಿಗುತ್ತಿದ್ದ ಅಡಚಣೆಗಳು ಎಂದು ಹಲವಾರು ಸಮಸ್ಯೆಗಳು ಎದುರಾದವು. ಆದರೆ ಈಗ:
- ವಿತರಣೆ, ಸ್ಟಾಕ್ ಮತ್ತು ಲೆಕ್ಕಪತ್ರ ಎಲ್ಲಾ ಒಂದೇ ಆಪ್ನಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯ
- ತೂಕದ ಡೇಟಾ, ಗ್ರಾಹಕದ ದೃಢೀಕರಣ ಮತ್ತು ಧಾನ್ಯ ವಿತರಣೆ ತಕ್ಷಣ ದಾಖಲಾಗುವುದು
- ಸ್ಟಾಕ್ ತೆರವುಗೊಂಡಾಗ ತಕ್ಷಣ ನೋಟಿಫಿಕೇಶನ್
- ಹಸ್ತಚಾಲಿತ ಲೆಕ್ಕಪತ್ರ ನಿಲ್ಲುವುದರಿಂದ ತಪ್ಪುಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಯೂ ಕಡಿಮೆಯಾಗುವುದು
ಈ ಮೂಲಕ ವಿತರಣೆ ಯಂತ್ರಗಳ ನಿರ್ವಹಣೆ ಸುಲಭವಾಗುತ್ತದೆ.
ಗ್ರಾಹಕರಿಗೆ (ರೇಷನ್ ಕಾರ್ಡ್ ದಾರರಿಗೆ) ದೊರೆಯುವ ಪ್ರಯೋಜನಗಳು
ಈ ಆಪ್ ಸಾಮಾನ್ಯ ಗ್ರಾಹಕರಿಗೆ ಬಹು ಉಪಯುಕ್ತ. ಇಲಾಖೆಯ ಪ್ರಕಾರ, ಸಾರ್ವಜನಿಕರಿಗೆ ಈ ಕೆಳಗಿನ ಸೌಲಭ್ಯಗಳು ಲಭ್ಯವಾಗಲಿವೆ:
ತಮ್ಮ ಹಕ್ಕು ಮತ್ತು ತಿಂಗಳ ವಿತರಣೆ ಪ್ರಮಾಣದ ವಿವರ
ಗ್ರಾಹಕರು ತಮ್ಮ ಕಾರ್ಡ್ ಮೂಲಕ ಎಷ್ಟು ಅಕ್ಕಿ, ಗೋಧಿ, ಸಕ್ಕರೆ ಪಡೆಯಬಹುದು ಎಂಬುದು ನೇರವಾಗಿ ಆಪ್ನಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು.
ವಿತರಣೆಯ ನಂತರ ತಕ್ಷಣ SMS/ಅಪ್ಡೇಟ್
ಯಾವ ದಿನ, ಯಾವ ಅಂಗಡಿಯಲ್ಲಿ ಎಷ್ಟು ವಿತರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ ಎಂಬುದು ಗ್ರಾಹಕರ ಮೊಬೈಲ್ ಗೆ ತಕ್ಷಣ ಅಪ್ಡೇಟ್ ಆಗಲಿದೆ.
ಉಳಿದಿರುವ ಸ್ಟಾಕ್ ಮಾಹಿತಿ
ನ್ಯಾಯಬೆಲೆ ಅಂಗಡಿಯಲ್ಲಿ ಎಷ್ಟು ಧಾನ್ಯ ಉಳಿದಿದೆ ಎಂಬ ಮಾಹಿತಿ ಸದಾ ಲಭ್ಯ.
ಅಕ್ರಮ ಕಂಡುಬಂದರೆ ನೇರವಾಗಿ ದೂರು ದಾಖಲಿಸುವ ಆಯ್ಕೆ
ಗ್ರಾಹಕರು ತೊಂದರೆ ಎದುರಾದರೆ ನೇರವಾಗಿ ಆಪ್ನಲ್ಲೇ ದೂರು ದಾಖಲಿಸಬಹುದು.
ಈ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ, ಗ್ರಾಹಕರು ತಮ್ಮ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳದೆ ಸರಿಯಾದ ಸೇವೆಯನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ.
ಸರ್ಕಾರದ ಏಕೀಕೃತ ಡ್ಯಾಶ್ಬೋರ್ಡ್ — ರಾಜ್ಯ ಮಟ್ಟದ ನಿಗಾ
ಹೊಸ ಆಪ್ನ ದೊಡ್ಡ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯವೆಂದರೆ, ರಾಜ್ಯದಾದ್ಯಂತ ಇರುವ ಎಲ್ಲಾ ನ್ಯಾಯಬೆಲೆ ಅಂಗಡಿಗಳ ಮಾಹಿತಿ ಒಂದೇ ಡ್ಯಾಶ್ಬೋರ್ಡ್ನಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯವಾಗುವುದು.
- ಯಾವ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಎಷ್ಟು ವಿತರಣೆ ನಡೆದಿದೆ
- ಯಾವ ಅಂಗಡಿಯಲ್ಲಿ ಅಕ್ರಮದ ಶಂಕೆ ಇದೆ
- ಯಾವ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಸ್ಟಾಕ್ ಕೊರತೆ
- ಗ್ರಾಹಕರ ದೂರುಗಳ ವಿವರ
- ಯಾವ EPOS ಯಂತ್ರ ಸರಿಯಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿಲ್ಲ
ಈ ಎಲ್ಲಾ ಮಾಹಿತಿ ಅಧಿಕಾರಿಗಳಿಗೆ ಒಂದೇ ಕ್ಲಿಕ್ನಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ.
ಇದರ ಮೂಲಕ ಇಲಾಖೆಯ ಕೆಲಸ ಸುಗಮವಾಗುವುದರೊಂದಿಗೆ, ತ್ವರಿತ ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಳ್ಳುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವೂ ಹೆಚ್ಚುತ್ತದೆ.
ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಈಗಾಗಲೇ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವ ಪೈಲಟ್ ಯೋಜನೆ
ಇಲ್ಲಿಯವರೆಗೆ ಕೆಲವು ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿ EPOS ಯಂತ್ರಗಳನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ತಾಂತ್ರಿಕ ಪೈಲಟ್ ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಪೈಲಟ್ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಿಂದ ಬಂದ ಮಾಹಿತಿಯ ಆಧಾರದಲ್ಲಿ, ಹೊಸ ಆಪ್ನ ಕಾರ್ಯಕ್ಷಮತೆಯನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಸುಧಾರಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಸರ್ಕಾರ ಈಗ ವರ್ಷಾಂತ್ಯದೊಳಗೆ ಈ ಆಪ್ ಅನ್ನು ರಾಜ್ಯದ ಎಲ್ಲಾ ನ್ಯಾಯಬೆಲೆ ಅಂಗಡಿಗಳಿಗೆ ವಿಸ್ತರಿಸುವ ಗುರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.
ಏಕೆ ಈ ಆಪ್ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವಿತರಣಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗೆ ಬಹುಮುಖ್ಯ?
ಕರುಣೆ, ಪಾರದರ್ಶಕತೆ ಮತ್ತು ನಿಖರತೆ — ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವಿತರಣಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಮೂರು ಮುಖ್ಯ ಅಂಶಗಳು. ಸರ್ಕಾರದ ಪ್ರಕಾರ, ಈ ಆಪ್ ಜಾರಿಗೆ ಬಂದರೆ:
- ಅಕ್ರಮ ವಹಿವಾಟು ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತದೆ
- ತೂಕ ಮತ್ತು ಸ್ಟಾಕ್ ವಿವರ ನಿಖರವಾಗುತ್ತದೆ
- ಗ್ರಾಹಕರ ವಿಶ್ವಾಸ ಹೆಚ್ಚುತ್ತದೆ
- ಡಿಜಿಟಲ್ ದಾಖಲೆಗಳು ಬಲವಾಗುತ್ತವೆ
- ಸರ್ಕಾರದ ಧಾನ್ಯ ತಲುಪುವಿಕೆ 100% ಖಾತರಿಯಾಗುತ್ತದೆ
ಹೀಗಾಗಿ, ರೇಷನ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ ಮಟ್ಟದ ರೂಪಾಂತರ ಈ ಆಪ್ ಮೂಲಕ ನಿರೀಕ್ಷಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರದ ಈ ಹೊಸ ಮೊಬೈಲ್ ಆಪ್ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವಿತರಣಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆ (PDS) ಯನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಾಧಾರಿತಗೊಳಿಸುವ ಪ್ರಗತಿಪರ ಪ್ರಯತ್ನ. ರೇಷನ್ ಕಾರ್ಡ್ ದಾರರು, ನ್ಯಾಯಬೆಲೆ ಅಂಗಡಿ ಮಾಲೀಕರು ಮತ್ತು ಇಲಾಖೆಯ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು — ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಉಪಯುಕ್ತವಾಗುವಂತಹ ರೂಪು ಪಡೆದಿದೆ. ಅಕ್ರಮಕ್ಕೆ ಕಡಿವಾಣ, ಸರಿಯಾದ ವಿತರಣೆ, ಗ್ರಾಹಕರಿಗೆ ತಕ್ಷಣದ ಮಾಹಿತಿಯ ಅಪ್ಡೇಟ್ ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯಮಟ್ಟದ ನಿಗಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆ — ಇವೆಲ್ಲವೂ ಈ ಯೋಜನೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಆಕರ್ಷಣೆಗಳು.
ಈ ಯೋಜನೆ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ಜಾರಿಗೆ ಬಂದರೆ, ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ರೇಷನ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಇನ್ನೂ ಹೆಚ್ಚು ಪಾರದರ್ಶಕವಾಗಿ, ಸುಗಮವಾಗಿ ಮತ್ತು ಸಾರ್ವಜನಿಕರಿಗೆ ಅನುಕೂಲಕರ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವುದು ಖಚಿತ.